Kutish uchun qo'llanma: ufqni skanerlash va bashorat qilish vositalari va usullari 

Foresight proaktiv barqaror rivojlanishni qo'llab-quvvatlash uchun muhim vositalar to'plami sifatida xalqaro e'tirofga sazovor bo'lmoqda. Dunyo tez va misli ko'rilmagan o'zgarishlar, xususan, atrof-muhit va texnologiyaga oid o'zgarishlar bilan kurashayotgan bir paytda, o'zgarishlarning harakatlantiruvchi omillarini aniqlash, noaniqlikni boshqarish va bugungi qarorlar haqida yaxshiroq ma'lumot berish uchun kelajakka yo'naltirilgan fikrlashga qaytadan e'tibor qaratilmoqda.

Xalqaro Ilmiy Kengash bilan hamkorlikda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit dasturi (UNEP), ufqni skanerlash va bashorat qilishning mavjud vositalari va usullarini har tomonlama ko'rib chiqdi va bashorat evolyutsiyasi haqida fikr yuritdi.

“Dunyomiz oldindan aytib bo‘lmaydigan va o‘zaro bog‘liq bo‘lib borar ekan, faqat qisqa muddatli fikrlashga tayanishning o‘zi yetarli emas. Ushbu Ishchi hujjat noaniqlikdan xalos bo‘lish vositalarini taqdim etadi, bu bizga kutilmagan hodisalarni oldindan ko‘rishga va hamma uchun mos keladigan kelajakni shakllantirishga yordam beradi. Ilmiy tadqiqot natijalari ko'rinishidagi dalillarni sintez qilishning an'anaviy usullari bilan birgalikda prognoz, fan va siyosat o'rtasidagi ma'lumotli dialoglarga asoslangan ilmiy maslahatning vositachilik funktsiyasida sezilarli darajada yordam berishi mumkin. Bashoratli vositalar va usullardan foydalanish shunchaki imkoniyat emas, balki mas'uliyatli qarorlar qabul qilishning muhim qismidir».

Salvatore Arikò, Xalqaro ilmiy kengash bosh direktori

Kutish uchun qo'llanma: Ufqni skanerlash va bashorat qilish vositalari va usullari bo'yicha ishchi qog'oz

Xalqaro ilmiy kengash. 2024. "Kutish uchun qo'llanma: Gorizontni skanerlash va bashorat qilish vositalari va usullari bo'yicha ishchi hujjat". Parij, Fransiya. Xalqaro ilmiy kengash.

Qog'oz yuklab olish

---

“XKM bilan hamkorligimiz qaror qabul qilishda faqat bugungi bilimga tayanib bo'lmasligini ta'kidladi. Ushbu Ishchi hujjat shuni ko'rsatadiki, bashorat faqat keyingi voqealarni bashorat qilish emas; bu bizga mumkin bo'lgan narsalarni shakllantirishga kuch berish haqida - bu uzoqni ko'ra bilish tashkilotlarni noaniqlikni boshqarish va hamma uchun foydali bo'lgan aqlliroq, istiqbolli qarorlar qabul qilish uchun qanday jihozlashi mumkinligini ta'kidlaydi.

Andrea Xinvud, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit dasturining bosh olimi

Adabiyotlarni o'rganib chiqqandan so'ng, hisobot ataylab munozaralarni asosiy yo'nalishlar bo'yicha insholar to'plami orqali ochadi, xususan:

• Mahalliy va mahalliy hamjamiyatning faraz va kelajakni o'ylashga bo'lgan boyligi akademik adabiyotlarda va xalqaro tashkilotlar amaliyotida kam namoyon bo'ladi;
• Stsenariyni rejalashtirishda murakkablik va noaniqlikning integratsiyasi; va 
• Qarorlarni qabul qilishda prognozning roli, bashoratli tadqiqotlarning harakatchanligiga oid muhim fikrlar.

Ushbu hisobot UNEPning "Foresight Trajectory" dasturiga qo'shilgan hissa bo'lib, tashkilotning paydo bo'ladigan muammolar va yuzaga kelishi mumkin bo'lgan uzilishlarni erta aniqlash va oldindan ko'rish madaniyatini shakllantirish bo'yicha o'z ishiga prognozni kiritish qobiliyatini kengaytirishga intiladi. 2024 yil iyul oyida UNEP va ISC “Yangi ufqlarni navigatsiya qilish: sayyoralar salomatligi va inson farovonligi bo'yicha Global Foresight hisoboti”. Ushbu global hisobot 2050 yilga kelib sayyoralar salomatligi va farovonligiga ta'sir qilishi kutilayotgan muhim o'zgarishlar va o'zgarishlar signallarini ta'kidlaydi.

Tavsiya etilgan iqtibos

Xalqaro ilmiy kengash. 2024. "Kutish uchun qo'llanma: gorizontni skanerlash va bashorat qilish vositalari va usullari bo'yicha ish qog'ozi". DOI: 10.24948/2024.10. Parij, Fransiya. Xalqaro ilmiy kengash.

Dall-E AI tomonidan boshqariladigan Arbu tomonidan yaratilgan san'at asari.